یه تیکه کاغذ

سپیدی ابرها بر سیاهی آسمان شب میدرخشید، سرشاخه های درخت بید مجنون کنار کوچۀ منتهی ب خیابان، خود را ب نسیمی سپرده بودند که از هر سو می وزید و نالۀ پرنده ای را با خود داشت، که انگار در تاریکی راه گم کرده و ب شیشۀ پنجره ای خورده بود.

نگاهی ب تصویرش انداخت . توده ای تیره دید . بی خط و خطوطی.

نگاهی ب کتابها انداخت که روی هم تلنبار شده بودند . بی ترتیب، هیچ کدام چشمش را نگرفت.

پرندۀ ناپیدایی، بلندای درخت نامعلومی را بخش میکرد و در کوشش برای آنکه روز را کوتاهتر بنمایاند، با نُت کشداری خلوت پیرامونش را می کاوید، اما از آن خلوت پاسخی چنان یکصدا، و واکنشی چنان سنگین از دوچندانی سکوت و سکون درمی یافت که گفتی لحظه ای را که کوشیده بود تندتر بگذراند، برای همیشه ایستاده بود.

پیش از رسیدن ب پرچینهای سفید باغ آقای سوان، ب عطر یاسمنهایش برمیخوردیم که ب پیشواز غریبه ها می آمد . خود یاسمنها هم، از لابلای دلهای کوچک سبز و شاداب برگها، با کاکلهای بنفش یا سفیدشان که حتی در سایه از آفتابی که در آن تن شسته بودند می درخشید، کنجکاوانه از بالای پرچین سرک می کشیدند.

مادرم رفت و بستۀ کتابهایی را که هدیۀ مادربزرگ بود آورد که از روکش کاغذی اش تنها می توانستم ببینم بسته ای کوتاه و پهن است، اما با همان ظاهر گنگ و پوشیده اش ب همان زودی جعبۀ رنگ عید سال نو و کرمهای ابریشم سال گذشته را ب فراموشی سپرد . چهار کتاب در آن بود : مرداب شیطان، فرانسوا پسر صحرا، فادت کوچولو، استادان نی انبان . بعدها دانستم که مادربزرگم اول خواسته بود برایم اشعارموسه، کتابی از روسو و ایندیانا را بخرد، چون گرچه کتابهای سبک را بهمان اندازه زیان آور میدانست که آب نبات و شیرینی را، فکر نمیکرد که نفس سنگین نوابغ بتواند بر ذهن کودک اثری خطرناک تر و زیان آورتر از آنی بگذارد که هوای آزاد و باد دریا بر تن او دارد.

?But what am I

,An infant crying in the night

,An infant crying for the light

.And with no language but a cry

Alfred Lord Tennyson

من خود چیستم؟

کودکی که در شب گریه میکند،

کودکی که در تاریکی برای نور گریه میکند،

و هیچ زبانی جز گزیه ندارد.

گریه رمز نیاز و عرض اشتیاق است، و در دعا آمده است که ( لا املک الا الدّعا – من هیچ چیز جز دعا و خواست ندارم ) . جوهر ذات آدمی همان خواست است . نفس ناطقه یعنی خواستن و عشق داشتن . و چون سرمایۀ ما تنها خواستن است، هرچه خواست عظیم تر، آدمی بزرگتر و شریف تر . نفس اماره و دیگر نفوس شیطانی چون مزینه و مسؤله و غیره که نام برده اند، عیبشان در خواستن نیست، بلکه در کم خواستن است و ب کم قانع شدن است . خواستن نشان ظرفیت و قابلیت آدمی است، و هر آرزویی نشان قابلیت و توانایی خاصی در ماست و اینهمه عرض و نیاز و گریه و زاری که در ادب عرفانی پارسی می بینیم، چنانکه بعضی ب طعن گفته اند، ضجّه و مویه یا زنجموره نیست، بلکه همه نشان عاشقی و شوق ب وصال آن یگانه ای است که نور آسمانها و زمین است :

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   مثنوی معنوی

از نصایح آلفرد لرد تنیسن در باب اثبات شک و یقین، جملۀ زیر از او زبانزد شده است :

هیچ چیزی که شأن و ارزش اثبات داشته باشد نه قابل اثبات است و نه قابل رد کردن . تو در هر چیزکه تردید کردی، جانب آفتابی شک را اختیار کن.