بُعد زمان غیر قابل انکار است و یکی از اَشکالش فراموشی ست.

در زندگی اشارات و علائمی هستند که قادرند انسان را ب رستگاری برسانند که باید در پی تعبیر آنها بود.

دگرگونی انسانها از نظر پروست ب خودی خود نه تنها اشکالی ندارد بلکه جذابیّت بیشتری ب انسان می بخشد ب شرطی که وی در این تغییرات، حقیقت درونی خود را گم نکند.

دغدغۀ خاطر پروست جستجوی حقیقت درونی ست و از هرچه انسان را از این راه بازدارد گریزان است . از آنجا که در رابطه با دیگران شخصیت حقیقی ما با «من اجتماعی» درتناقض است، پروست حتی دوستی را وقت گذرانی و اتلاف وقت می داند . از آنجا که «من اجتماعی» تنها کاریکاتور و یا تقلید مسخره ای از «من حقیقی» است، هرگونه تلاشی برای ارتباط برقرار کردن با شخص دیگری که خود متغیر و ناپایدار است، محکوم ب شکست است و آرزوی خامی بیش نیست . دوستی نیز از نظر او نفی تنهایی علاج ناپذیری ست که انسان محکوم ب آن است، و جستجوی عبث ارتباطی ست غیرممکن . دوستی، تصنعی اجتماعی ست و مانع از این می شود که من واقعی خود را دریابیم . تنها هنر است که بشر را از تنهایی میرهاند و بس :

هنرمندی که یک ساعت کار را فدای یک ساعت گپ زدن با دوستی میکند، میداند که حقیقت را فدای هیچ کرده است.

اگرعشق اکثر انسانها ب تراژدی می انجامد و عاقبتی دردناک دارد، ب این دلیل است که آن عشق همواره در طلب تملّک و تصاحب تمامی دلدار است که این آرزویی عبث و خام است.

همه چیز ذهنی ست و انسان دربند ذهنیّت و توهّمات خودست.

ب اعتقاد مارسل پروست برای رسیدن ب هدفهای بزرگ مانعی لازم است، زیرا با درد و رنج و سختی ست که انسان پی ب حقیقتهای راستین می برد.

دانش چیزی نیست که از کسی ب کسی داده شود . دانشی که مرد دانشمند میکوشد آنرا بدیگران عرضه دارد، ابلهانه بنظر می آید.

گاهی دیگران از ما پیش داوری ای دارند که کورشان میکند و نمی گذارد ما را آنگونه که هستیم ببینند . ب اعتقاد پروست شخصیت هر آدمی مانند پوسته ای میان تهی ست که هر کس از ظنّ و باور خود آنرا در عالم خیال پُر میسازد و آدمی بنا ب گمان خود می آفریند . اوج این پدیده در دلدادگی اتفاق می افتد، زیرا عاشق خصوصیات آرمانی خود را بر معشوق می تاباند که استاندال (تبلور عشقانه) می نامدش.

استاندال در کتاب (در دلدادگی) از تبلور عاشقانه سخن می گوید . یعنی فرایندی که در دل عاشق میگذرد و منجر ب حالت دلدادگی می شود که عبارت است از تحسین ، خیالات عاشقانه و امید وصال.